Yangiliklar
Prezident gidroenergetika va suv infratuzilmasini rivojlantirish chora-tadbirlarini ko‘rib chiqdi
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 29 aprel kuni gidroenergetika tarmog‘ini rivojlantirishning bugungi natijalari va istiqbollariga bag‘ishlangan taqdimot bilan tanishdi.
Taʼkidlanganidek, mamlakatimiz daryolari, kanallari va boshqa suv yoʻllarining uzunligi 150 ming kilometrdan oshadi va bu suv resurslaridan kompleks foydalanish – suv taʼminoti va sugʻorishda ham, elektr energiyasi ishlab chiqarishda ham, iqtisodiyotni rivojlantirish va ekologik barqarorlikni taʼminlashda salmoqli salohiyat yaratmoqda.
Hozirgi vaqtda gidroenergetikaning ishlab chiqarish tarkibidagi ulushi qariyb 10-12 foizni tashkil etadi, ishlab chiqarishning asosiy hajmi esa an`anaviy manbalar - tabiiy gaz va ko`mir hisobidan ta`minlanadi.
Shu munosabat bilan, gidroenergetikani jadal rivojlantirishning strategik ahamiyati energiya xavfsizligini mustahkamlash va qazib olinadigan yoqilg‘ilarga qaramlikni kamaytirishning asosiy omillaridan biri sifatida ta’kidlandi.
So‘nggi yillarda sanoat sezilarli yutuqlarga erishdi: GESlar soni 2017-yildagi 36 tadan 2025-yilga kelib 100 taga yetdi, o‘rnatilgan quvvatlar esa 1,6 dan 2,4 gigavattgacha oshdi. O‘zgidroelektr stansiyasi ishga tushirilib, Markaziy Osiyoda gidroagregatlar va maxsus jihozlar ishlab chiqaradigan yagona korxonaga aylandi.
Shu bilan birga, gidroenergetika salohiyatining salmoqli qismi o`zlashtirilmaganligi ta`kidlanadi. Iqtisodiyot va aholi sonining o‘sishini hisobga olgan holda, suv resurslarining energiya salohiyatidan foydalanishni faollashtirish, yangi ishlab chiqarish quvvatlarini ishga tushirishni jadallashtirish vazifasi qo‘yildi.
Taqdimot chog‘ida 2026–2032-yillarda umumiy qiymati 5,8 milliard dollar bo‘lgan, 3,6 gigavatt quvvatga ega qo‘shimcha quvvatlar yaratishni nazarda tutuvchi 73 ta investitsiya loyihasini amalga oshirish rejalari ko‘rib chiqildi. 2026-yilda umumiy quvvati 114 megavatt bo‘lgan yillik ishlab chiqarish quvvati 537 million kilovatt-soat bo‘lgan 13 ta gidroelektr stansiyasini ishga tushirish rejalashtirilgan va bu ham yangi ish o‘rinlari yaratishga xizmat qiladi.
Bo‘stonliq viloyatida umumiy qiymati 365 million dollar bo‘lgan, quvvati 160 megavatt, yillik ishlab chiqarish quvvati 484 million kilovatt/soat bo‘lgan Verxne-Pskem gidroelektr stansiyasi qurilishi ustuvor loyihalar qatorida. Loyihaning amalga oshirilishi 160 mingdan ortiq xonadonni elektr energiyasi bilan ta’minlash imkonini beradi. Shuningdek, Farg‘ona viloyatida So‘x GESi qurilishi rejalashtirilgan bo‘lib, u viloyatning elektr energiyasiga bo‘lgan ehtiyojining salmoqli qismini qoplaydi.
Kichik gidroenergetikani rivojlantirishga alohida e’tibor qaratilmoqda: umumiy quvvati 164 megavatt bo‘lgan 3 mingga yaqin kichik va mikro gidroelektr stansiyalarini qurish, shuningdek, 500 megavattdan ortiq salohiyatga ega Yuqori To‘palang suv resurslari bo‘yicha loyihalarni amalga oshirish rejalashtirilgan.
Bundan tashqari, nasosli akkumulyator elektr stansiyalarini joriy etish istiqbollari ko‘rib chiqildi – mamlakatimizda umumiy quvvati 1,4 gigavatt bo‘lgan uchta ob’ekt qurilishi bo‘yicha ishlar olib borilmoqda. Soha samaradorligini oshirishning asosiy yo‘nalishlari qatoriga raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektga asoslangan monitoring tizimlarini joriy etish kiradi.
Davlat rahbari rejalashtirilgan loyihalarning o‘z vaqtida bajarilishini ta’minlash, ishlab chiqarishni mahalliylashtirish darajasini oshirish, zamonaviy texnologik yechimlarni amaliyotga joriy etishni jadallashtirish bo‘yicha topshiriqlar berdi.
Taqdimot chog‘ida poytaxtimizning qirg‘oqbo‘yi hududlarini rivojlantirishga alohida e’tibor qaratildi. Toshkent shahrida yashil hududlarni barpo etish, shahar infratuzilmasini modernizatsiya qilish va qulay mikroiqlim yaratish loyihalarini amalga oshirish rejalashtirilgan.
Xususan, “Sohilbo‘yi zonasi” loyihasi doirasida Chirchiq daryosi bo‘ylab 306 gektar maydonni obodonlashtirish, shuningdek, Bektemir kanali bo‘ylab yashil hudud yaratish rejalashtirilgan.
Bundan tashqari, poytaxtda sun`iy suv havzalari yaratish loyihasi taqdim etilgan.
Prezident qulay shahar muhitini yaratish va iqlim sharoitini yaxshilash maqsadida ularning sonini to‘rttadan o‘n ikkiga oshirish bo‘yicha topshiriq berdi.
Manba
