Yangiliklar (for all)
Jahon banki Markaziy Osiyo mamlakatlarida suv resurslarini tejash uchun 20 million dollar ajratadi
Markaziy Osiyo davlatlar ioladi Jahon banki mintaqadagi eng dolzarb muammolardan biri – suv resurslarini boshqarishni hal etishda yordam beradi. Mablag‘lar suvdan foydalanish tizimlarini modernizatsiya qilish, raqamli hisob tizimini rivojlantirish va yangi transchegaraviy loyihalarni tayyorlashga yo‘naltiriladi.
Jahon banki ijrochi direktorlari kengashi transchegaraviy suv sohasidagi hamkorlikni rivojlantirish loyihasini ishga tushirishni ma’qulladi. Loyiha mamlakatlarga suvni samaraliroq boshqarish va tejashga yordam beradi. Loyihadan 40 millionga yaqin odam toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita foyda koʻrishi kutilmoqda.
Buning uchun 20 million dollar grant ajratiladi. Mablag‘lar Orolni qutqarish xalqaro jamg‘armasi Ijroiya qo‘mitasi orqali “Markaziy Osiyoda suv resurslarini samarali boshqarish sohasida hamkorlik” dasturi doirasida yo‘naltiriladi.
Bugungi kunda mintaqa bir qator tizimli muammolarga duch kelmoqda. Ular orasida infratuzilmaning eskirgani, mamlakatlar o‘rtasidagi muvofiqlashtirishning sustligi, Amudaryo va Sirdaryo kabi muhim suv yo‘llari bo‘yicha yetarlicha ma’lumotlar almashinuvi yo‘q. Vaziyat iqlim o`zgarishi bilan yanada og`irlashmoqda: so`nggi 60 yil ichida muzliklar maydoni 30% ga kamaydi, bu esa suv ta`minotiga bevosita ta`sir qiladi.
Mutaxassislarning hisob-kitoblariga ko‘ra, mamlakatlar har yili yomon muvofiqlashtirish tufayli 4,5 milliard dollardan ko‘proq zarar ko‘radi. Shu bilan birga, resurslarni birgalikda boshqarish va raqamli yechimlarni tatbiq etish salohiyati asosan foydalanilmaganligicha qolmoqda.
Loyiha 2031 yilgacha mintaqadagi bir qancha davlatlar ishtirokida transchegaraviy suv infratuzilmasini rivojlantirish bo‘yicha oltitagacha yirik tashabbuslarni tayyorlashni nazarda tutadi. Sug‘orish tizimlarini modernizatsiya qilish, suvni saqlash va resurslarni muvofiqlashtirilgan holda boshqarish rejalashtirilgan.
Raqamlashtirishga alohida e’tibor qaratiladi. Amudaryo va Sirdaryo havzalarida suvni hisobga olish tizimini yangilash, axborot tizimlarini rivojlantirish rejalashtirilgan. Shuningdek, mutaxassislar tayyorlash, hududiy tashkilotlar salohiyatini kuchaytirish ham nazarda tutilgan.
Jahon banki suv resurslarini barqaror boshqarish Markaziy Osiyoda iqtisodiy o‘sish va yangi ish o‘rinlari yaratish bilan bevosita bog‘liqligini ta’kidladi. Yangi loyiha mintaqa mamlakatlari oʻrtasidagi yaqin hamkorlik va umumiy suv muammolarini hal etish yoʻlidagi muhim qadam boʻlishi kerak.
Ilgari O‘zbekistonning uchta boshqarmasi imzolangan Quyi Amudaryo suv resurslarini kompleks boshqarish konsepsiyasi.
Manba